Dossier: Zeg niet te gauw...

Vervrouwelijking. Zo kan je de beweging noemen die de laatste decennia in onze organisatie plaats vond. Op dit moment werken er dan ook een pak meer meer vrouwen dan mannen bij de Broeders van Liefde. In het dossier gingen we dieper in op de verschillen tussen vrouwelijke en mannelijke leidinggevenden, op de verandering van bepaalde waarden op het werk en op het vervrouwelijken van de werkcultuur.

Fotosessie met Jeroen en Anne-Sophie 

We hadden een boeiend gesprek met Jeroen Dewolf over het beroep kleuterleider en met Anne-Sophie Vandecandelaere die als administratief-logistiek directeur werkt bij De Sleutel. Klik even verder naar meer foto's van Jeroen en van Anne-Sophie Vandecandelaere met dank aan fotografe Natalie Dolmans.

Meer info over vervrouwelijking? 

Razendinteressant voor al wie in het onderwijs werkt, is het onderzoek dat Impuls deed naar vervrouwelijking binnen de sector onderwijs. Dat er in het Vlaams onderwijs een duidelijke feminisering zichtbaar is, is al lang geen nieuwtje meer. Doorheen de afgelopen decennia is het  percentage vrouwelijke leerkrachten toegenomen ten koste van hun mannelijke collega’s. Het lerarenberoep is met andere woorden duidelijk
vervrouwelijkt. Er wordt dieper ingegaan op genderverschillen tussen mannelijke en vrouwelijke leerkrachten, cijfermateriaal van het aantal studenten dat een lerarenopleiding volgt, enz. "Men zou denken dat jongens in typische jongensrichtingen eerder een voorkeur hebben voor een mannelijke leerkracht, en meisjes in typische meisjesrichtingen voor een vrouw, maar ons onderzoek toonde precies het omgekeerde."

Het dossier kan je integraal lezen door hier te klikken.  

RoSa is een bibliotheek, documentatiecentrum en archief voor gelijke kansen, feminisme en vrouwenstudies. Op hun website www.rosadoc.be staan tijdslijnen en verschillende verwijzingen naar literatuur over de positie van vrouwen doorheen de geschiedenis.

De eerste vrouwen bij de Broeders van Liefde en... de eerste gemengde school

Om in onze eigen organisatie meer te weten te komen over de eerste vrouwen bij de Broeders van Liefde, trok Dichtbij naar de Dienst Archief. Archivaris Luc De Kezel wist ons interessante informatie te geven over vervrouwelijking en kwam ook met een interessant weetje over de eerste gemengde school.

Luc De Kezel: "Vanaf de stichting van de congregatie in 1807 tot in ver in de jaren 1960, 1970… golden er strikte bepalingen over omgang met vrouwen, meisjes… zeker voor de broeders waarvan een van hun drie geloften ‘zuiverheid’ was. Er waren tot ongeveer 1970 alleen mannelijke werknemers, patiënten, leerlingen in de instellingen en scholen van de Broeders van Liefde.… ", vertelt hij. "Vrouwen en meisjes waren als het ware taboe, en dat was natuurlijk niet alleen bij de Broeders van Liefde zo. Mannen- en vrouwenwerelden waren nu eenmaal in onze vroegere maatschappij veel meer gescheiden dan nu: onderwijs, werk, zorg, sport, ontspanningsleven…"

Wanneer kwamen die eerste vrouwen er dan, vroegen we ons af? "Er moeten eind jaren 1960 (bijvoorbeeld 1967) zeker al enkele vrouwen geweest zijn. Dat blijkt onrechtstreeks uit een rondzendbrief, maar het was en bleef uitzonderlijk. Men mocht overigens eind de jaren 1960 en begin de jaren 1970 niet zomaar vrouwelijke personeelsleden aannemen, gelijk voor welke functie. Dat moest goedgekeurd worden door de Provinciale Overste. De overste moest toen ook elk jaar een lijst bezorgen met de namen en gegevens van vrouwelijke personeelsleden (in het klooster, instelling, school)."                                  -                      
Hoe zat dat nu precies met die eerste gemengde school? "De eerste meisjesschool die de Broeders van Liefde overnamen, gebeurde eigenlijk per toeval. Zonder het goed te weten zouden de broeders in augustus 1975 de schoollokalen van de meisjesschool (gelegen onder de slaapzalen van het vroegere weeshuis) van de Zusters Maricolen-Fransciscanessen van Waasmunster mee gekocht hebben. Eind 1975 beslisten de Broeders deze school over te nemen als inrichtende macht: ze hadden daardoor nu een lagere meisjesschool  (met toch al enkele jongens), met een kleuterschool, en met alleen vrouwelijke leerkrachten! Een mijlpaal en eerste stap in het proces van vervrouwelijking in het onderwijs bij de Broeders van Liefde. Vanaf september 1976 wordt de school gefusioneerd (tijdelijk, tot 1985) met de oefenschool van Zwijnaarde en de Sint-Paulusschool van de Marathonstraat in Gent. Het wordt dus een Sint-Paulusschool, en vrijwel meteen komen er mannelijke leerkrachten bij (in 1978). De school wordt zo gemengd op alle vlakken", besluit Luc.