Elke maand maakt de Dienst Identiteit een kritische reflectie op iets uit de actualiteit. Je vindt de huidige maandtekst hieronder. De andere teksten kan je onderaan de pagina downloaden. Je reactie op de teksten kan je doorsturen naar identiteitswerking@fracarita.org.

Identiteit op zondagavond

Het is zondagavond tijdens het w-end waarop ik de eindverantwoordelijkheid draag op de jongerenafdeling van het psychiatrisch ziekenhuis.
De jongeren, uit w-end, komen binnen en doen hun verhaal.
Eén van hen is Nick. Het is een zwarte jongen, geadopteerd in een pleeggezin. Hij is zwaar verwend. Hij wordt naar onze instelling verwezen, omdat hij het niet kan laten om als businessboy zijn diensten aan te bieden. Met het verkregen geld financiert hij een riant uitgaansleven. Hij is amper vijftien.
Hij heeft zijn eerste w-end achter de rug nadat hij drie weken bij ons binnen moest blijven.

Hij doet de deur van het bureel open en gooit zijn bagagezak tegen de muur.

- ‘Hoe was het w-end?’ vraag ik hem
Hij kijkt naar zijn schoenen…

- ‘Nick?!’
Hij draait zich om en gaat met zijn gezicht naar de muur staan en begin te huilen.

Na een poosje neem ik hem rustig bij de armen. Ik draai hem om.
Hij leunt nu met de rug tegen de muur, het hoofd naar beneden en kijkt met zijn ogen naar het puntje van zijn schoen.

Ik plaats rustig mijn handen, in een beschermend gebaar, naast zijn hoofd.
Eén hand links het andere rechts van hem tegen de muur.
Hij reageert niet. Het blijft even stil.

- ‘Nick?!’
Hij kijkt op en ik sta oog in oog met een stuk diepmenselijke miserie.
-‘Nick?!’… ‘Het is weer eens niet gelukt hé?!’
’Neen’ zegt dat hoofd en die ogen die me hulpeloos aankijken.

-‘Ben je terug naar het park geweest?’
Een hoofdknik, tranen… hij kijkt naar me.

Hij en ik weten nu wat volgt: als verantwoordelijke ben ik nu aan de procedure toe die daarvoor voorzien wordt. Er volgt, in deze jongerenafdeling die niet voor doetjes is, een kamerarrest.

Toch blijf ik nog even staan. Mijn handen links en rechts naast zijn hoofd tegen de muur.
Binnen de afbakening van mijn armen gaat het nu van gezicht tot gezicht.
Hij wendt zijn blik niet af.
We kijken mekaar een lange tijd in de ogen.

Wat er nu gebeurt is pijnlijk maar ook zéér intens, wezenlijk maar ook zo authentiek in ont-moeting.

Pas na een tijd verbreekt hij de magie. Hij schudt het hoofd, haalt even de schouders op, neemt zijn bagage en gaat naar zijn kamer.

Net voor ik de kamerdeur sluit, en hij alleen achterblijft, om de dialoog (het gevecht) aan te gaan met zijn eigen demonen, zegt hij me:
-‘Dank je Jan’ ‘Ik dacht dat je ging boos worden’ ‘Ge hebt niet alleen mijn fouten gezien maar ge hebt "mijn eigen" ook zien staan…’

Tijdens de verlofperiode kwam ik op het spoor van het feit dat de Hongaarse psychiater Nagy, vader van de intergenerationele en interactionele psycho therapeutische begeleiding, een vijfde dimensie toegevoegd heeft aan zijn werk. Hij noemt het de ‘existentiële’ dimensie.
Zijn stelling daarin: ‘de mens "is" niet zonder de andere’. Geen enkel mens kan op zijn ééntje bestaan.
Het is een stelling die zijn werk zeker verdiept. Tegelijkertijd is het de stelling die de therapie en begeleidingssector kan behoeden om mensen te reduceren tot hun problematiek.

Laat ons dat maar voor ogen houden als we het hebben over onze identiteit.
Hoe gekwetst, hulpeloos en machteloos een mens ook is, hij is meer dan zijn problematiek.
Nét hier komt die liefde, en onze echte identiteit aan het woord: in de ervaring van het wederzijdse zijn: doorheen emotionele soms onhandige gebaren als een beleefde en niet te verwoorden identiteitsverklaring.

(Jan Permentier)

Reageren op deze tekst kan: identiteitswerking@fracarita.org