residentieel | semi-residentieel | ambulant

In de sector geestelijke gezondheidszorg onderscheiden we 3 groepen: de residentiële zorgverlening, de semi-residentiële zorgverlening en de ambulante zorgverlening. In elk van deze groepen kan de zorgverlening van zeer uiteenlopende aard zijn: kort- of langdurige behandeling, verzorging of begeleiding, vrijwillig of gedwongen, enzovoort.

Residentiële zorgverlening

De residentiële zorgverlening situeert zich in de eerste plaats in de psychiatrische ziekenhuizen en de psychiatrische verzorgingstehuizen. In de psychiatrische ziekenhuizen (A-, T-, Sp-, Tg- en K-diensten) vindt men de opname- en behandeleenheden voor kinderen en jongeren, volwassenen en ouderen. Zij staan in voor de acute en/of chronische behandeling van mensen met een psychiatrische aandoening. Psychiatrische verzorgingstehuizen (P.V.T.) nemen personen op met een psychische problematiek wier toestand gestabiliseerd is, waardoor ze geen behandeling in een ziekenhuismilieu meer nodig hebben. Tevens verblijven er nog een aantal personen met een mentale handicap in uitdovende PVT-bedden. Deze bedden verdwijnen definitief wanneer de bewoner overlijdt of wanneer de bewoner de voorziening verlaat. P.V.T.-afdelingen kenmerken zich door een actieve aanpak die voornamelijk gericht is op begeleiding en rehabilitatie. In totaal vallen er 14 psychiatrische centra onder de sector geestelijke gezondheidszorg Broeders van Liefde. Ze zijn verspreid over België: 12 in Vlaanderen en 2 in Wallonië. Met uitzondering van de centra te Leuven, Boechout en Tienen gaat het telkens zowel om ziekenhuisdiensten als om P.V.T.-afdelingen.

• Beernem, Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Amandus
• Bierbeek, U.P.C. Sint-Kamillus
• Boechout, P.C. Broeders Alexianen
• Gent, Psychiatrisch Centrum Dr. Guislain
• Grimbergen, P.Z. Sint-Alexius
• Lede, Psychiatrisch Centrum Zoete Nood Gods
• Manage, Centre Psychiatrique St.-Bernard
• Mortsel, Psychiatrisch Centrum Sint-Amedeus
• Dave, C.P. Saint-Martin
• Sint-Truiden, P.C. Ziekeren
• Tienen, Psychiatrische Kliniek Br. Alexianen
• Zelzate, Psychiatrisch centrum Sint-Jan-Baptist

Ook de drughulpverlening in crisisinterventiecentra en de therapeutische gemeenschappen maken deel uit van de residentiële zorgverlening. Hieronder vallen 3 centra van De Sleutel: het Crisisinterventiecentrum te Wondelgem en de therapeutische gemeenschappen te Merelbeke en Sint-Kruis-Winkel, en het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma te Eeklo met 20 bedden voor minderjarigen.

Semi-residentiële zorgverlening

De semi-residentiële zorgverlening vinden we in de initiatieven beschut wonen en in de partiële hospitalisatiediensten terug.

In bijna alle psychiatrische centra van de Broeders van Liefde zijn diensten voor enkel nacht- of daghospitalisatie.

De initiatieven beschut wonen bieden huisvesting en begeleiding aan personen die geen voltijdse ziekenhuisbehandeling vereisen en die om psychiatrische redenen in hun leef- en woonmilieu hulp behoeven. Deze initiatieven worden bestuurd vanuit samenwerkingsverbanden tussen psychiatrische ziekenhuizen en centra voor geestelijke gezondheidszorg.

De sector geestelijke gezondheidszorg Broeders van Liefde participeert in: Beschut Wonen Beernem, Walden (Bierbeek), De Vliering (Boechout), Psynergie (Dave), Zagan (Gent), De Raster (Grimbergen), Reymeers (Lede), Entre-Temps (Manage), De Link (Mortsel), Bewust (Sint-Truiden), Hestia (Tienen) en De Vlier (Zelzate).

Ambulante zorgverlening

Onder ambulante zorgverlening vallen:

- de centra voor geestelijke gezondheidszorg die via een multidisciplinaire aanpak aan de patiënt een globale curatieve zorg verstrekken in de context van zijn gewoon leef-, werk- en gezinsmilieu. Tevens ontwikkelen ze preventieve activiteiten.

Momenteel participeert de sector geestelijke gezondheidszorg Broeders van Liefde in: cggz Zuid-Oost-Vlaanderen (Lede), cggz Prisma (Beernem) en het cggz Vagga (Mortsel en Boechout).

- de dagcentra voor drughulpverlening van De Sleutel gelegen te Antwerpen, Brugge, Brussel, Gent en Mechelen.

- de poliklinische activiteiten die in de schoot van de psychiatrische centra uitgebouwd worden.

Sector in evolutie

De voorbije jaren werd het landschap van de geestelijke gezondheidszorg grondig herschikt. De ziekenhuizen beperkten hun opdrachten steeds meer tot gespecialiseerde behandeling (cure-functie), terwijl begeleiding en verzorging (care-functie) doorverwezen worden naar de psychiatrische verzorgingstehuizen, de initiatieven beschut wonen en de ambulante zorg.

Momenteel gaat de aandacht binnen de sector geestelijke gezondheidszorg Broeders van Liefde vooral uit naar de volgende beleidsdomeinen:

- verdere concretisatie van het beleid gericht naar een aantal specifieke doelgroepen (drugverslaafden, volwassen mentaal gehandicapten met psychiatrische problematiek, forensische psychiatrie en S.G.A.-patiënten), zonder hierbij de nieuwe chronici uit het oog te verliezen;

- de opbouw van zorgcircuits en netwerken voor de diverse doelgroepen via het expliciteren en stimuleren van de functionele samenwerkingsverbanden met andere partners in het werkveld;

- de uitbouw van zorgvernieuwingsprojecten zoals de psychiatrische zorg in de thuissituatie, activering, ...

- de structurele onderfinanciering van de ziekenhuizen en de grote discrepantie in de financiering van de ondersteunende diensten (onderdeel B1 van het budget van financiële middelen); in dit kader wordt uiteindelijk gestreefd naar een nieuw financieringssysteem rekening houdende met de zorgintensiteit;

- het bevorderen van de kwaliteit van de zorgverlening in de brede betekenis (o.m. via het ontwerpen van instrumenten voor zelfevaluatie, het uitwerken van informatica-ondersteuning van de zorgprocessen, ...)

- een grotere integratie van de ziekenhuisartsen in het beleid en het bevorderen van de interdisciplinaire samenwerking;

- de betaalbaarheid voor de patiënten en bewoners.

Algemeen mogen we stellen dat zowat 5.600 medewerkers zorgen voor ongeveer 6.400 patiënten en bewoners. Ongeveer 1 op de 5 werknemers is arbeider, 4 op de 5 hebben het statuut van bediende. In de tabellen ziet u een overzicht van het aantal bedden of plaatsen in alle voorzieningen van de Broeders van Liefde, en een overzicht van het aantal personeelsleden.